Vasthouden aan het inmiddels overbodige
Toen Karl Benz in 1886 de eerste auto met een verbrandingsmotor creëerde, stuitten ingenieurs op het probleem dat een dergelijke motor niet het koppel kon genereren om, met wielen, van 0 – 60 kilometer per uur te accelereren. Dus bedachten ze een oplossing die een versnellingsbak wordt genoemd. Dit systeem vereist ook een koppelingsmechanisme om (op commando; met een pedaal) het contact tussen de motor en de transmissie te verbreken
Vliegtuigen en scheepsmotoren hebben geen versnellingsbak. De torsie die het motorsysteem genereert wordt rechtstreeks omgezet in beweging.
Een voorbeeld van suboptimale constructies met een geldige grondslag in de toenmalige tijd.
In de afgelopen jaren zijn we op weg naar elektrische auto’s met elektrische motoren die direct aan de wielen zijn bevestigd, en koppel is geen probleem. Toch waren het mensen in mijn directe omgeving die vroegen of het een automaat was toen ze zagen hoe ik die KIA EV6 bediende. Nee het is geen automaat. Deze auto is elektrisch dus die heeft geen versnellingsbak nodig. Dat was soms even slikken. Hoe kan dat nou? Een auto zonder versnellingsbak…
Mensen moeten nu accepteren dat versnellingsbak- en koppelingsmechanismen voorbeelden zijn van tijdelijke oplossingen die nu overbodig zijn. Net als veel (meestal maatwerk) in de IT. Denk aan:
- Gedecentraliseerde opslag. Jarenlang, voordat internet een voor de hand liggende asset was, was het voor een gedecentraliseerde organisatie gebruikelijk om instanties van applicaties, per locatie, of ,per LAN, te hebben. Denk aan situaties waarin elk land zijn eigen CRM had of iedere gemeente zijn eigen bevolkingsadministratie. Hoeveel vervuiling op die manier ontstaat, dat merk je pas als je het wil terugbrengen naar een centraal systeem, omdat dat daarmee een hogere informatiewaarde wordt bereikt vanwege betere totaaloverzichten.
- Duplicaatregistratie voor rapportagedoeleinden. Omdat het “handig” is en omdat je op die wijze in een middag een registratiesysteem in elkaar knutselt creëer je schaduwregistraties. In plaats van de stamgegevens van een bedrijf of persoon op te slaan en onderhouden in één systeem (want het scheelt weken werk aan een koppeling). Wat doe je dan met een verhuisbericht of een overlijdensbericht? Als je niet weet waar welke data staat opgeslagen krijg je situaties waarin je toch felicitaties stuurt naar een overledene of dat je zaken blijft doen met een bedrijf dat grote betaalachterstand heeft.
- Een bestand per versie. Sinds een jaar of 10 beschikt ieder serieus tekstverwerking-, presentatie-, of spreadsheetprogramma over versiebeheer waardoor je een searchindex niet volstopt met tientallen versies van halffabricaten, kladversies én vorige versies. Met één bestand heb je één URL, een schonere zoekindex en als je dan toch wil weten hoe het er 20 versies eerder uitzag, dan gebruik je de rechtermuisknop.
Daag mensen uit! Als consultant kun je de makkelijke wijze volgen en toegeven aan sociaal gewenst gedrag met het nabouwen van een eerdere oplossing maar ik denk dat het op zijn minst een morele verplichting is om verbeteringen voor te stellen en onnodige stappen identificeren en de nek omdraaien.
Mogelijk is werken sowieso een workaround
Als manueel filosoof (iemand die met zijn handen denkt) ben ik geneigd om mezelf deze vraag te stellen. Gemini stuurt me in deze richting:
- Als we kijken naar de evolutie van de mensheid, kun je inderdaad stellen dat “werk” (in de zin van loonarbeid of fysieke inspanning voor overleving) een gigantische workaround is voor onze biologische behoeften.
- In de natuur moet een organisme energie verbruiken om energie te verkrijgen (jagen, verzamelen). Wij hebben dat systeem geprofessionaliseerd door de ontdekking en de toepassing van landbouw en veeteelt. Als workaround gaan we 40 uur per week in een kantoor zitten om geld (uitwisselbaar tegoed) te verzamelen dat we vervolgens inruilen voor die primaire behoeften. Het is een abstracte omweg om niet zelf met een speer achter een hert aan te hoeven rennen.
- Werk als workaround voor “onvoltooide” technologie; Veel van wat we vandaag de dag “werk” noemen, is eigenlijk het invullen van de gaten die mechanisering of automatisering nog niet heeft gedicht. Vroeger was maandag wasdag en we hielden met het gebruik van textiel rekening met de enorme hoeveelheid werk die moeder te verstouwen had. Nu: De wasmachine deed die workaround teniet. Veel administratief of logistiek werk is simpelweg een tijdelijke oplossing totdat algoritmes of robots de procesfouten uit het systeem hebben gehaald. In die zin is een werknemer vaak de “lijm” tussen twee onvolmaakte systemen.
De mens is biologisch geprogrammeerd om problemen op te lossen en nuttig te zijn. Zodra onze basisbehoeften zijn vervuld, creëren we vaak nieuw werk om verveling of een gebrek aan zingeving te vermijden. Hier wordt werk een workaround voor lamlendigheid en leegte. We verzinnen doelen, KPI’s en projecten om de dag te vullen met een gevoel van progressie.
Zelfs als we genoeg zouden produceren voor iedereen met minimale inspanning, dwingt ons economische systeem ons om de workaround te blijven gebruiken om de verdeling van middelen te rechtvaardigen.
“Wij zijn een soort die zo bedreven is geraakt in het omzeilen van de noodzaak van arbeid, dat we vergeten zijn hoe we zonder strijd kunnen overleven.”